Bijlage VII — OFFICE OF THE DIRECTOR OF NATIONAL INTELLIGENCE OFFICE OF GENERAL COUNSEL WASHINGTON, DC 20511
02023D1795-20230920
L 231 2023 NL 118 1 01 20230710 NL 0005.0009 224 1 227 4 BIJLAGE VII OFFICE OF THE DIRECTOR OF NATIONAL INTELLIGENCE OFFICE OF GENERAL COUNSEL WASHINGTON, DC 20511 9 december 2022 Leslie B. Kiernan, algemeen juridisch adviseur Ministerie van Handel van de Verenigde Staten, 1401 Constitution Ave., NW Washington, DC 20230 Geachte mevrouw Kiernan, Op 7 oktober 2022 ondertekende president Biden Executive Order 14086, Enhancing Safeguards for United States Signals Intelligence Activities [Executive Order tot verbetering van de waarborgen voor activiteiten van de VS op het gebied van SIGINT], dat de strenge reeks waarborgen inzake privacy en burgerlijke vrijheden versterkt die van toepassing zijn op Amerikaanse activiteiten op het gebied van SIGINT. Deze waarborgen omvatten: het vereiste dat SIGINT-activiteiten beantwoorden aan opgesomde legitieme doelstellingen; het uitdrukkelijk verbod op dergelijke activiteiten met het oog op specifieke verboden doelstellingen; de invoering van nieuwe procedures om ervoor te zorgen dat de activiteiten op het gebied van SIGINT deze legitieme doelstellingen en geen verboden doelstellingen bevorderen; het vereiste dat activiteiten op het gebied van SIGINT alleen worden uitgevoerd nadat op basis van een redelijke beoordeling van alle relevante factoren is vastgesteld dat de activiteiten noodzakelijk zijn om een gevalideerde inlichtingenprioriteit te bevorderen en alleen in de mate en op een wijze die evenredig is aan de gevalideerde inlichtingenprioriteit waarvoor zij zijn goedgekeurd; en de instructie voor de onderdelen van de inlichtingendiensten om hun beleid en procedures aan te passen aan de in het Executive Order vereiste waarborgen inzake SIGINT. Zeer belangrijk is dat het Executive Order ook een onafhankelijk en bindend mechanisme invoert dat natuurlijke personen uit in aanmerking komende staten , zoals aangewezen krachtens het Executive Order, in staat stelt verhaal te zoeken indien zij menen te zijn onderworpen aan onwettige activiteiten van de VS op het gebied van SIGINT, met inbegrip van activiteiten die de in het Executive Order vervatte bescherming schenden. De uitvaardiging door president Biden van Executive Order 14086 was het hoogtepunt van meer dan een jaar van uitvoerige onderhandelingen tussen vertegenwoordigers van de Europese Commissie en de Verenigde Staten en geeft aan welke stappen de Verenigde Staten zullen nemen om hun verbintenissen uit hoofde van het EU-VS-kader voor gegevensbescherming uit te voeren. In overeenstemming met de geest van samenwerking die tot het kader heeft geleid, heb ik begrepen dat u van de Europese Commissie twee reeksen vragen hebt ontvangen over de wijze waarop de inlichtingendiensten het Executive Order zullen uitvoeren. In deze brief ga ik graag op deze vragen in. Sectie 702 van de Foreign Intelligence Surveillance Act van 1978 (sectie 702 FISA) De eerste reeks vragen heeft betrekking op sectie 702 FISA, die het mogelijk maakt buitenlandse inlichtingen te verzamelen door niet-Amerikanen van wie redelijkerwijs mag worden aangenomen dat zij zich buiten de Verenigde Staten bevinden, te specificeren als doelwit, met de gedwongen ondersteuning van dienstverleners op het gebied van elektronische communicatie. De vragen betreffen met name de wisselwerking tussen die bepaling en Executive Order 14086, alsmede de andere waarborgen die van toepassing zijn op activiteiten in het kader van sectie 702 FISA. Om te beginnen kunnen wij bevestigen dat de inlichtingendiensten de waarborgen van Executive Order 14086 zullen toepassen op activiteiten die uit hoofde van sectie 702 FISA worden verricht. Bovendien gelden er talrijke andere waarborgen voor het gebruik van sectie 702 FISA door de overheid. Zo moeten alle certificeringen uit hoofde van sectie 702 FISA worden ondertekend door zowel de minister van Justitie als de Director of National Intelligence (DNI), en moet de overheid al deze certificeringen ter goedkeuring voorleggen aan de Foreign Intelligence Surveillance Court (FISC), die bestaat uit onafhankelijke rechters die voor het leven zijn benoemd als rechter en die in de FISC een ambtstermijn van zeven jaar vervullen die niet kan worden verlengd. In de certificeringen worden categorieën van te verzamelen buitenlandse inlichtingen vastgesteld, die moeten voldoen aan de wettelijke definitie van buitenlandse inlichtingen, door niet-Amerikanen van wie redelijkerwijs mag worden aangenomen dat zij zich buiten de Verenigde Staten bevinden, als doelwit te specificeren. De certificeringen omvatten informatie over internationaal terrorisme en andere onderwerpen, zoals de verwerving van informatie over massavernietigingswapens. Elke jaarlijkse certificering moet ter goedkeuring aan de FISC worden voorgelegd in een certificeringsaanvraagpakket dat de certificeringen van de minister van Justitie en de DNI bevat, alsmede beëdigde verklaringen van bepaalde hoofden van inlichtingendiensten, en voor de overheid bindende procedures voor het specificeren van doelwitten, minimaliseringsprocedures en procedures voor het doorzoeken. De procedures voor het specificeren van doelwitten vereisen onder meer dat de inlichtingendiensten op basis van het geheel van de omstandigheden redelijkerwijs inschatten dat het specificeren van doelwitten waarschijnlijk zal leiden tot de verzameling van buitenlandse inlichtingen zoals omschreven in een certificering uit hoofde van sectie 702 FISA. Bovendien moeten de inlichtingendiensten bij het verzamelen van informatie uit hoofde van sectie 702 FISA: een schriftelijke toelichting verstrekken over de basis voor hun beoordeling, op het moment van het specificeren van doelwitten, dat het doelwit naar verwachting in het bezit zal zijn van buitenlandse inlichtingen zoals omschreven in een certificering uit hoofde van sectie 702 FISA, deze naar verwachting zal ontvangen van, of deze waarschijnlijk zal meedelen; bevestigen dat nog steeds wordt voldaan aan de gerichtheidsnorm zoals bepaald in de procedures voor het specificeren van doelwitten uit hoofde van sectie 702 FISA; en de verzameling staken als niet langer aan de norm wordt voldaan. Zie verklaring van de Amerikaanse regering van de Verenigde Staten aan de Foreign Intelligence Surveillance Court, 2015 Summary of Notable Section 702 Requirements [Samenvatting van de belangrijkste vereisten van sectie 702], blz. 2-3 ( 15 juli 2015 ). Het vereiste dat de inlichtingendiensten hun beoordeling dat de doelwitten uit hoofde van sectie 702 FISA voldoen aan de toepasselijke gerichtheidsnorm, schriftelijk vastleggen en regelmatig bevestigen, vergemakkelijkt het toezicht van de FISC op de activiteiten van de inlichtingendiensten inzake het specificeren van doelwitten. Elke geregistreerde beoordeling en motivering voor het specificeren van doelwitten wordt tweemaandelijks beoordeeld door juristen in het ministerie van Justitie die toezicht houden op de inlichtingendiensten en die dit toezicht onafhankelijk van operaties op het gebied van buitenlandse inlichtingen uitoefenen. De afdeling van het ministerie van Justitie die deze functie vervult, is vervolgens op grond van een reeds lang bestaande regel van de FISC verantwoordelijk voor het melden aan de FISC van schendingen van de toepasselijke procedures. Deze meldingen, samen met regelmatige bijeenkomsten tussen de FISC en deze afdeling van het ministerie van Justitie over het toezicht op de gerichtheidsnorm uit hoofde van sectie 702 FISA, stellen de FISC in staat de naleving van de procedures voor het specificeren van doelwitten en andere procedures uit hoofde van sectie 702 FISA af te dwingen en er anderszins voor te zorgen dat de activiteiten van de overheid rechtmatig zijn. De FISC kan dit met name op een aantal manieren doen, onder meer door bindende corrigerende besluiten uit te vaardigen om de bevoegdheid van de overheid om gegevens over een bepaald doelwit te verzamelen, te beëindigen, of om het verzamelen van gegevens uit hoofde van sectie 702 FISA, te wijzigen of uit te stellen. De FISC kan ook eisen dat de overheid nadere verslagen of briefings verstrekt over de naleving van de procedures voor het specificeren van doelwitten en andere procedures, of eisen dat die procedures worden gewijzigd. De bulksgewijze verzameling van SIGINT De tweede reeks vragen betreft de bulksgewijze verzameling van SIGINT, die in Executive Order 14086 wordt gedefinieerd als de toegestane verzameling van grote hoeveelheden SIGINT die om technische of operationele redenen worden verkregen zonder gebruik van discriminanten (bijvoorbeeld zonder gebruik van specifieke identificatoren of selectietermen). Met betrekking tot deze vragen merken wij allereerst op dat noch de FISA noch de national security letters bulksgewijze verzameling toestaan. Met betrekking tot de FISA: titels I en III van de FISA, waarin respectievelijk elektronische surveillance en fysieke zoekopdrachten worden toegestaan, vereisen altijd een gerechtelijk bevel (met beperkte uitzonderingen, bijvoorbeeld in geval van nood) evenals een redelijk vermoeden om aan te nemen dat het doelwit een buitenlandse mogendheid is of een vertegenwoordiger van een buitenlandse mogendheid. Zie 50 U.S.C. §§ 1805, 1824. De USA Freedom Act van 2015 wijzigde titel IV van de FISA, die het gebruik van pen registers en trap and trace devices (trackers van berichtenverkeer) toestaat, op grond van een rechterlijk bevel (uitgezonderd in geval van nood), om de overheid te verplichten verzoeken te baseren op een specifieke selectieterm . Zie 50 U.S.C. § 1842(c)(3). Titel V van de FISA, die het Federal Bureau of Investigation ( de FBI ) toestaat bepaalde soorten bedrijfsgegevens te verkrijgen, vereist een rechterlijk bevel op basis van een verzoek waarin wordt gespecificeerd dat er specifieke en concrete feiten zijn op grond waarvan kan worden aangenomen dat de persoon op wie de gegevens betrekking hebben, een buitenlandse mogendheid of een vertegenwoordiger van een buitenlandse mogendheid is. Zie 50 U.S.C. § 1862(b)(2)(B) Van 2001 tot 2020 stond titel V van de FISA de FBI toe de FISC om toestemming te vragen voor het verkrijgen van tastbare zaken die relevant zijn voor bepaalde toegestane onderzoeken. Zie USA Patriot Act, Pub. L. nr. 107-56, 115 Stat. 272, § 215 (2001). Deze formulering, die is vervallen en dus niet langer de wet is, vormde de bevoegdheid op grond waarvan de overheid ooit bulksgewijs metagegevens over telefonie verzamelde. Nog voordat de bepaling afliep, had de USA Freedom Act haar echter zodanig gewijzigd dat de overheid een verzoek aan de FISC moet baseren op een specifieke selectieterm . Zie USA Freedom Act, Pub. L. nr. 114-23, 129 Stat. 268, § I 03 (2015). . Tot slot laat sectie 702 FISA toe om personen van wie redelijkerwijs wordt aangenomen dat zij zich buiten de Verenigde Staten bevinden, te specificeren als doelwit voor het verwerven van buitenlandse inlichtingen. Zie 50 U.S.C. § 188la, (a). Zoals de Privacy and Civil Liberties Oversight Board heeft opgemerkt, bestaat het verzamelen van gegevens door de regering uit hoofde van sectie 702 FISA, volledig uit het specificeren van individuele personen als doelwitten en het verwerven van communicatie in verband met die personen, van wie de overheid mag verwachten dat zij bepaalde soorten buitenlandse inlichtingen zal verkrijgen, zodat het programma niet werkt door het bulksgewijs verzamelen van communicatie. Privacy and Civil Liberties Oversight Board, Report on the Surveillance Program Operated Pursuant to Section 702 of the Foreign Intelligence Surveillance Act [Verslag over het surveillanceprogramma uit hoofde van sectie 702 van de Foreign Intelligence Surveillance Act], blz. 103 ( 2 juli 2014 ) De secties 703 en 704, die de inlichtingendiensten machtigen om Amerikaanse personen die zich overzee bevinden als doelwit te specificeren, vereisen een gerechtelijk bevel (uitgezonderd in geval van nood) en altijd een redelijk vermoeden om aan te nemen dat het doelwit een buitenlandse mogendheid, een vertegenwoordiger van een buitenlandse mogendheid of een functionaris of werknemer van een buitenlandse mogendheid is. Zie 50 U.S.C. §§ 1881b, 1881c. . Met betrekking tot national security letters legt de USA FREEDOM Act van 2015 een specifieke selectieterm op voor het gebruik van dergelijke national security letters . Zie 12 U.S.C. § 3414, (a), (2); 15 U.S.C. § 1681u; 15 U.S.C. § 1681v, (a); 18 U.S.C. § 2709, (b). Voorts is in Executive Order 14086 bepaald dat prioriteit moet worden gegeven aan doelgerichte verzameling en dat, wanneer de inlichtingendiensten overgaan tot het bulksgewijs verzamelen van inlichtingen, de bulksgewijze verzameling van SIGINT alleen wordt toegestaan op basis van de vaststelling dat de informatie die nodig is om een gevalideerde inlichtingenprioriteit te bevorderen, redelijkerwijs niet kan worden verkregen door gerichte verzameling. Zie Executive Order 14086, § 2, (c), (ii), (A). Wanneer de inlichtingendienst bepaalt dat het bulksgewijs verzamelen aan deze normen voldoet, voorziet Executive Order 14086 bovendien in aanvullende waarborgen. In het bijzonder schrijft het Executive Order voor dat de inlichtingendienst bij het bulksgewijs verzamelen redelijke methoden en technische maatregelen moet toepassen om de verzamelde gegevens te beperken tot wat nodig is om een gevalideerde inlichtingenprioriteit te bevorderen, waarbij het verzamelen van niet-pertinente informatie tot een minimum wordt beperkt. Zie Executive Order 14086. In het Executive Order staat ook dat SIGINT-activiteiten, waaronder het doorzoeken van door middel van bulksgewijs verzamelen verkregen SIGINT, alleen mogen worden uitgevoerd nadat op basis van een redelijke beoordeling van alle relevante factoren is vastgesteld dat de activiteiten noodzakelijk zijn om een gevalideerde inlichtingenprioriteit te bevorderen. Zie Executive Order 14086, § 2, (a), (ii), (A). Het Executive Order geeft verder uitvoering aan dit beginsel door te stellen dat de inlichtingendiensten niet-geminimaliseerde en bulksgewijs verkregen SIGINT alleen mogen doorzoeken ter verwezenlijking van zes toegestane doelstellingen, en dat dergelijke doorzoekingen moeten worden uitgevoerd volgens beleid dat en procedures die op passende wijze rekening houden met de gevolgen van de doorzoekingen voor de privacy en de burgerlijke vrijheden van alle personen, ongeacht hun nationaliteit of de plaats waar zij verblijven. Zie Executive Order 14086, § 2, (c), (iii), (D). Ten slotte voorziet het Executive Order in de behandeling, beveiliging en toegangscontrole van de verzamelde gegevens. Zie Executive Order 14086, § 2, (c), (iii), (A) en § 2, (c), (iii), (B). * * * * * Wij hopen dat deze verduidelijkingen nuttig zijn. Aarzel niet om contact met ons op te nemen indien u verdere vragen hebt over de wijze waarop de Amerikaanse inlichtingendiensten voornemens zijn Executive Order 14086 uit te voeren. sincerly, Christopher C. Fonzone Algemeen juridisch adviseur